Eğitim Çalışmaları

 

Açılan giriş sınavlarında başarı göstererek Hesap Uzmanı Yardımcılığı’na atanan adaylar, Kurul bünyesinde gerçekleştirilen ve bütün meslek hayatları boyunca da süren eğitim çalışmalarına katılırlar. Bu süreç, temel eğitim çalışmaları (formation initiale) ve sürekli eğitim (formation continue) olarak iki aşamada ele alınmakta, temel eğitim yetişme dönemindeki adaylar için, sürekli mesleki eğitim ise bütün Hesap Uzmanları için ayrı ayrı planlanıp yürütülmektedir.

Temel eğitim çalışmaları, yeni elemanların hem mesleki konularda bilgi ve beceri kazanmalarını, hem de sosyal açıdan Kurul’a ve onun standartlarına tam olarak uyum sağlamalarını (intégration) hedeflemektedir.

Temel eğitimin etüt, seminer, konferans gibi önemli araçları, daha da zenginleştirilmiş ve uzmanlaştırılmış olarak “sürekli eğitim sürecinde” yeniden karşımıza çıkar. Sürekli eğitimin planlanması sırasında iki husus öncelikle gözönüne alınır. Bunlardan ilki kurumun kendi ihtiyaçlarının analiz edilmesidir. Mesleki eğitimin içeriğinin ve yoğunluğunun belirlenmesinde öncelikle kurumun işlevleri ve görev alanı esas alınır. İkinci husus ise kurumu oluşturan bireylerin arzularının, kendilerini “uzmanlaştırmak” istedikleri alanlar olup olmadığının veya bu yönde daha önce kendiliğinden başlattıkları kişisel çalışmalar bulunup bulunmadığının izlenip değerlendirilmesidir ki bu konu aynı zamanda yetenek/ilgi yönetiminin de (géstiondes compétences) hareket noktasıdır.

2.1.Temel Eğitim Çalışmaları

2.1.1.Temel Eğitimin Amacı

Giriş sınavı sonucunda başarılı olup göreve başlayan Hesap Uzman Yardımcıları, ihtisas vergi incelemesi yapan bir kamusal dış denetim biriminin üyesi olabilmek için gerekli niteliklerin kazandırılması amacıyla, vergi hukuku teorisi ve uygulaması, ihtisas muhasebesi ve mali tablolar, denetim ve vergi incelemesi, finans, bankacılık ve sermaye piyasaları konularında yoğun bir eğitim programına tabi tutulmaktadır. Daha önce aktardığımız “genel standartları” sağlama araçlarından biri olan bu yoğun ve çok yönlü eğitim sürecinin amaçları şöyle sıralanabilir:

Kişiliklerini mesleğin gerektirdiği özel ve üstün moral niteliklerine göre geliştirmek,

a) Vergi hukuku, muhasebe, revizyon ve işletmelerde vergi incelemesi             konularında tecrübe ve ihtisas sahibi olmalarını sağlamak,

b)  Rapor yazma tekniği hususundaki bilgi ve melekelerini geliştirmek,

c)   İşletmecilikte ve teknolojide pratik bilgi edinmelerini sağlamak,

d)   İlmi çalışma ve araştırma alışkanlığını kazandırmak,

e)   Yabancı dil bilgilerini olgunlaştırmak.

Çalışmalarında etkinlik ve verimlilik sağlamak için bilgisayar kullanımı konusunda bilgi ve deneyimlerini geliştirmek,

Özel ilgi ve yeteneğinin bulunduğu sahada yardımcının kendisini yetiştirmesi için fırsat yaratmak.

2.1.2. Teorik Bazlı Temel Eğitim

Yukarıdaki amaçları sağlamak üzere düzenlenen ve benzer kurumlarla kıyaslanamayacak bir kapsamda yapılan eğitim çalışmaları, Hesap Uzman Yardımcılarının vergi hukuku, mali hukuk, muhasebe ve mali tablolar, denetim, vergi incelemesi ve revizyon, finans ve bilgi teknolojileri alanındaki gelişmeleri yakından izlemelerini sağlamak üzere sürekli geliştirilmektedir. Son aşamada oluşturulan eğitim programında işlenen konular aşağıdaki gibidir.

1- Vergi Usul Kanunu,

2- Vergi Yargısı,
3- Gelir Vergisi Kanunu,
4- Kurumlar Vergisi Kanunu,
5- Katma Değer Vergisi Kanunu,

6-Özel Tüketim Vergisi

7-Genel Muhasebe
8- Temel Vergi Kaünunlarına İlişkin Örnek Olay  Çalışmaları,
9- Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun,
10- Veraset ve İntikal Vergisi, Damga Vergisi BSMV ve Harçlar Kanunu,
11- Şirketler-Banka ve Sigorta Muhasebesi,

12-Mali Tablolar Analizi,

13-Maliyet Muhasebesi,

14-Uluslararası Muhasebe ve Denetim Standartları,

15-Bankacılık ve Sermaye Piyasası Mevzuatı,

16-Bilgisayar Programları Kullanımı, Modern Denetim Bilgisayar Destekli Denetim ile Muhasebe Programlarının Tanıtımı,

17- Uluslararası Vergi Anlaşmaları,

18-Vergi Daireleri İşlem Yönergesi,

19-Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Mevzuat ile Ceza Hukukunun Genel İlkeleri ve Vergi Hukukunda Yeralan TCK ile Mali Suçlarla İlgili Düzenlemeler,

20-Gümrük-Serbest Bölgeler Mevzuatı,

21-Revizyon (İnceleme-Delillendirme ve Raporlama Teknikleri).

 

2.1.3.Refakat Çalışmaları

Hesap Uzman Yardımcılarının eğitim sürecinin en önemli aşamalarından birisini de meslekte belli bir kıdeme, bilgi birikimine ve deneyime erişen Hesap Uzmanlarının gözetiminde yapılan çalışmalar oluşturur. Üçer aylık üç dönem olarak yaptırılan bu çalışmalarda yardımcıların yukarıda belirtilen teorik konuların yanısıra, bireysel yetişme ilkesi çerçevesinde, her türlü İhtisas Muhasebesi, Vergi Teorisi ve Vergi Hukuku, Vergi İnceleme ve Revizyonu, İşletme Denetimi ve Finansal Tablolar Analizi konularında bilgi, deneyim ve ihtisaslarının artırılması ve  kişiliklerinin mesleğin gerekli kıldığı üstün moral niteliklerine göre geliştirilmesi sağlanmaktadır.

Turnede yapılan üçüncü refakat çalışmasında, yukarıdaki hususlara ilave olarak, yardımcının turne koşullarına uyum sağlaması, disiplinli ve özverili çalışma alışkanlığı edinmesi, değişik konularda çok sayıda inceleme yapması ve yetişme amacına ilişkin hususlar dikkate alınarak kendi kendini yetiştirmesi hedeflenmektedir.

2.1.4. Yetki Sınavı
Hesap Uzman Yardımcılarından yukarıda belirtilen teorik bazlı eğitim ve refakat çalışmalarından oluşan on sekiz aylık temel eğitim dönemini başarıyla tamamlayanlar, başlı başına inceleme yetkisi alabilmeleri amacıyla, ülkemizdeki başka hiç bir denetim biriminde rastlanılmayan bir uygulama ile, yetki sınavına tabi tutulurlar.
Bu sınav sonucunda başarılı olan Hesap Uzman Yardımcıları’na, yeterlik sınavına kadar geçecek olan dönemde başlı başına inceleme yetkisi verilir. Böylece yardımcılar daha önce temel eğitim ve refakat çalışmaları sırasında edindikleri bilgi ve tecrübeleri, başlı başına yapacakları incelemelerde kullanma ve inceleme sürecini tamamen kendi inisiyatifleriyle planlama ve uygulama olanağı bulurlar.

 

2.1.5. Yeterlik Etüdü

Hesap Uzman Yardımcılarının araştırma ve bilimsel çalışma alışkanlığı kazanarak mesleki konularda derinliğine bilgi sahibi olmalarını sağlamak amacıyla, bir Hesap Uzmanının danışmanlığında, Kurul Başkanlığı’nca belli edilecek mesleki konularda bir etüt hazırlamaları istenir.

Hesap Uzmanlarınca yapılan ve özellikle üniversite camiası tarafından sık sık başvuru kaynağı olarak kullanılan bu bilimsel çalışmaların, her zaman o konuda yazılmış özgün ve en kapsamlı çalışma olma özelliğini taşımasına özen gösterilir. Hesap uzmanlarının bu yöntemle edindikleri bilimsel araştırma alışkanlığı, daha sonra çoğu kitaplaştırılarak kamuoyunun bilgisine sunulan çalışmaların gerçekleştirilmesine yardımcı olmuş, bu tür çalışmalar için bir alt yapı oluşturmuştur.

2.1.6. Yeterlik Sınavı

Hesap Uzman Yardımcıları, üç yıllık staj döneminin sonunda, yazılı ve sözlü aşamalardan oluşan ve aşağıdaki konuları içeren yeterlik sınavına tabi tutulurlar.

          a) Muhasebe

1) Genel Muhasebe, Şirketler Muhasebesi,Maliyet Muhasebesi ile diğer İhtisas Muhasebeleri

2) Yönetim Muhasebesi,

              3) Mali Analiz Teknikleri,

4) İşletme Bütçeleri ve Finansal Yönetim,

b) İşletme Denetimi (AUDİT) ve Vergi İncelemesi,

1) İşletme Denetimi (AUDİT) Teknikleri,

2) Vergi İnceleme ve Revizyon Teknikleri,

3) Bilgi İşlem Denetimi (EDP Auditing) ve Bilgisayar Destekli Denetim Teknikleri (CAAT),

          c) Vergi Hukuku

1) Vergi Teorisi: Maddi Vergi Hukuku, Vergi Usul Hukuku ve Karşılaştırmalı Vergi Hukuku,

2) Vergi Usul Kanunu ve Vergi Usul Kanunu Kapsamındaki Vergi Kanunları ile Fon Mevzuatı,

3) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun,

4) Gümrük Kanunu,

5) Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihaz Kullanma Mecburiyeti Hakkında Kanun,

6) Uluslararası Vergi Anlaşmaları,

7) İdari Yargılama Usulü Kanunu, Danıştay Kanunu  ve Uygulamaları,

d) Özel Hukuk

1) Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku, Ticaret Hukuku, İcra ve İflas Hukuku,

2) Dış Ticaret ve Kambiyo Hukuku,

3) Banka, Sigorta, Özel Finans Kurumları ile Sermaye Piyasası Hukuku ve Merkez Bankası Kanunu,

4) Yabancı Sermaye ve Teşvik Mevzuatı,

5) Özel Finansman Teknikleri (Leasing, factoring ve benzeri) Mevzuatı,

6) Maden Kanunu, Petrol Kanunu,

7) Maliye Bakanlığı Kuruluş Kanunu, Muhasebe-I Umumiye Kanunu, Devlet Memurları Kanunu, Harcırah Kanunu, Memurin Muhakematı Hakkında Kanun,

8) Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun.

Hesap Uzman Yardımcılarının yetişme durum ve yeterlikleri, üç yıllık eğitim süreci boyunca aldıkları temel eğitim ve refakat çalışmalarında, yazdıkları raporların değerlendirilmesinde, yeterlik etüdünde ve yukarıda belirtilen konularda yapılan yeterlik sınavında elde ettikleri notlara dayanılarak hesaplanan “Genel Yetişme Notu” ile tespit edilmektedir. Böylece eğitim sürecindeki her çalışmayı bir birini tamamlayan aşamalar olarak kabul eden Kurul, özellikle ilk üç yıldaki temel eğitim çalışmaları süresince yardımcıların her alanda kendilerini yetiştirmelerini ve Hesap Uzmanlığının gerektirdiği niteliklere kavuşmak için gerekli gayreti göstermelerini sağlamaktadır. Bu süreç sonunda başarılı olan yardımcılar, üçlü kararname ile Hesap Uzmanı olarak atanmaktadır.